خويش باقى ماند « 1 » ( از 180 هجرى ) زيرا كه حاصل اخاذيها را با خليفه هارون الرشيد تقسيم مىكرد « 2 » . اهالى نواحى فرمانبردار كماكان مىبايست خدمت نظام انجام دهند ؛ فضل بن يحيى در خراسان سپاه كثير العده‌اى از ايرانيان تشكيل داد و به گفتهء طبرى « 3 » در حدود 500000 نفر گرد آورد ( ظاهرا اين رقم مبالغه‌آميز است ) و از آن عده 20000 نفر به بغداد گسيل گشت و بقيه در خراسان باقى ماندند . اين سپاه « عباسى » خوانده شد و علت تسميه ظاهرا اين بوده كه سپاه مزبور تكيه‌گاه آن دودمان مىبايست باشد . در داستان جنگ على بن عيسى با حمزهء عاصى ، از لشكريان « سغديان و نخشبيان « 4 » » ياد شده . در ميان سپاهيان طاهر بن حسين ، به هنگام لشكركشى وى به عراق ( 196 هجرى / 811 ميلادى ) 700 نفر خوارزمى ديده مىشده « 5 » . بايد به يكى از اقدامات حكام عباسى كه بلاشك در زندگى اقتصادى سرزمين ماوراء النهر تأثير مهمى داشته اشاره كنيم و آن رايج ساختن سكه‌هاى پول كم‌عيار بوده . به گفتهء نرشخى « 6 » نخستين كسى كه در بخارا درهم نقره

--> ( 1 ) - به گفتهء طبرى ( I I I ، 713 ) و گرديزى ( نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 98 ، نسخهء كمبريج ، ورق b 79 ) وى در سال 191 هجرى ( 07 - 806 ميلادى ) معزول شد و به گفتهء حمزهء اصفهانى ( متن ، 225 ؛ ترجمه ، 175 ) در ربيع الثانى ، 193 هجرى ( آوريل 808 ميلادى ) . ( 2 ) - طبرى ، I I I ، 704 - 703 . ( 3 ) - همانجا ، 631 . ( 4 ) - گرديزى ، نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 98 ؛ نسخهء كمبريج ورق a 79 : « سغديان و نخشبيان صبر كردند تا حمزه ستوه شد پس حمله آوردند و يارانش را بكشتند و بر روى حمزه جراحت كردند . » ( 5 ) - طبرى ، I I I ، 800 . ( 6 ) - چاپ شفر ، 36 - 34 .